Check-Privacy voor ondersteuning bij uw implementatie van: | AVG | Verwerkersovereenkomsten | Registers | Privacy-Statements | ISO 27001 | NEN 7510 | ISO 9001 | Pentesten | 

01.04 Mag een fotograaf foto's maken tijdens receptie

 

Vraag:

Mag een fotograaf foto's maken tijdens een receptie (zonder toestemming van de bezoekers)?

 

Antwoord:

Normaliter moet er toestemming voor het maken en publiceren van foto's worden verkregen. O.i. is gerechtvaardigd belang ook een dekkende grondslag: het gaat om het vastleggen van een belangrijk moment voor later en voor sociale communicatie.

Wel is het netjes om aanwezige Betrokkenen (gasten) van het maken van foto's vooraf op de hoogte te brengen en hen de gelegenheid te geven zich daaraan te onttrekken of bezwaar te maken.  

Korte samenvatting:

Over deze situatie is de AP zelf niet duidelijk. "Toestemming" is een van de gronden waarop mag worden gepubliceerd. Daarnaast is er ook "gerechtvaardigd belang" en de ruimte die de Uitvoeringswet biedt met toepassing voor "journalistieke doeleinden". 

In plaats van expliciet toestemming te vragen, met alle rompslomp van dien, stellen wij dat op bijeenkomsten duidelijk wordt aangekondigd dat er foto's worden gemaakt. Daarnaast moeten deelnemers dus de gelegenheid hebben om bezwaar te maken. 

Alternatief is dat Betrokkenen die bezwaar hebben een sticker op hun revers krijgen zodat een fotograaf hen kan identificeren. We vinden dat zelf nogal geforceerd.

Onderbouwing:

Wettelijke grondslag noodzakelijk
Er is voor het maken van foto's een wettelijke grondslag nodig. De twee logische opties zijn dan Toestemming en Gerechtvaardigd Belang (alternatief is “uit ovk” bijvoorbeeld door het ondertekenen van een toestemming bij intrede op school, maar nu niet relevant). Interessant is of GB dan mag worden aangenomen. De optie "uit overeenkomst" is niet relevant.
Verder is er een vraag of er sprake is van “journalistieke doeleinden”.

Grondslag: gerechtvaardigd belang
Definitie GB (art. 6): “de verwerking is noodzakelijk voor de behartiging van de gerechtvaardigde belangen van de verwerkingsverantwoordelijke of van een derde, behalve wanneer de belangen of de grondrechten en de fundamentele vrijheden van de betrokkene die tot bescherming van persoonsgegevens nopen, zwaarder wegen dan die belangen, met name wanneer de betrokkene een kind is.”

Zou GB van toepassing kunnen zijn op schoolsessies? Dan gelden de criteria: 

- noodzakelijk voor behartiging van gerechtvaardigde belangen,

- van VV of van een derde,

- tenzij: belangen of grondrechten van B,

- met name bij kinderen.


"Noodzakelijk voor behartiging van gerechtvaardigde belangen"? Is niet echt hard te maken. Wel is het publiceren van dit soort nieuws belangrijk voor de cohesie van een schoolgemeenschap. Je zou het zelfs kunnen zien als mijlpalen in de ontwikkelingen van jonge mensen. Een discussie waard soms....?

"Van VV of een derde"? De VV heeft als belang dat de school bekend is/blijft/wordt. Daarmee worden scholieren aangetrokken. Ander belang weet ik zo niet. De “derde” kan alleen B zijn. Ik zie zo geen belang voor B.

“tenzij...”. Dit kan worden gezien als een opt-out: er wordt m.i. met publiceren van beeldmateriaal geen belang of grondrecht geschaad. Nu is er EVRM art 8: recht op Privacy (“respect voor prive-leven”), maar er geldt ook vrijheid van meningsuiting. 

Je zou het daarmee zelfs kunnen omdraaien: mensen die bezwaar hebben tegen publicatie beperken de rechten van hen die dat wel zouden willen. Glad ijs...

En "kinderen...."? Dit is een heikel punt. Er zullen ongetwijfeld kinderen (<16 jaar) in dergelijke sessies kunnen zitten. Echter het gaat om de vorming van kinderen en om kinderen die al tegen de leeftijd van 16 jaar aan zullen zitten. Hun belangen zijn wezenlijk anders dan die van zeer jonge kinderen. 

Kortom: het kan beide kanten op. 

Grondslag: journalistiek doeleinden

Nederland heeft via de Uitvoeringswet nadere invulling aan de AVG gegeven. Art 43 lid 1 Uitvoeringswet stelt:

"deze wet, met uitzondering van de artikelen 1 tot en met 4 en 5, eerste en tweede lid, is niet van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens voor uitsluitend journalistieke doeleinden en ten behoeve van uitsluitend academische, artistieke of literaire uitdrukkingsvormen"

Van de Verordening zijn volgens de Uitvoeringswet de volgende de hoofdstukken en artikelen niet van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens voor uitsluitend journalistieke doeleinden:

- artikel 7, derde lid, en artikel 11, tweede lid: => voorwaarden voor toestemming

- hoofdstuk III; => Rechten van betrokkenen (dus geen)

- hoofdstuk IV, met uitzondering van de artikelen 24, 25, 28, 29 en 32; => taken VV en V

- hoofdstuk V; => doorgifte-regeling

- hoofdstuk VI; en => Onafhankelijk toezicht

- hoofdstuk VII. => samenwerking

Vooral de eerste twee uitzonderingen zijn in deze situatie van belang.

V.w.b de definitie van "journalistieke doeleinden", is de AP niet duidelijk; men vindt het “onwaarschijnlijk”, maar sluit het dus niet uit. Wat zijn de criteria? De grootte van de oplage? De inhoud van een blad? De periodiciteit?

Definities van journalistiek zijn:

- verband houdend met het verslag van het nieuws,

- wat te maken heeft met het presenteren van nieuws,

- Journalistiek is te omschrijven als het verzamelen van meestal nieuwe of actuele gegevens, ze bewerken en met enige regelmaat publiceren voor het publiek in het algemeen of voor bepaalde publieksgroepen,

- Journalistiek is het door de journalist beroepsmatig verzamelen, verzenden, verspreiden en becommentariëren van actuele gegevens van algemeen belang die geschikt worden gemaakt voor publicatie in diverse media zoals kranten, tijdschriften, televisie en radio,

- Journalistiek is het verslag doen van nieuws,

- van Dale: “het werk van een journalist..."

In het algemeen is de omschrijving m.i. zo dat ook een schoolkrant of een publicatie van een nieuwsfeit als een diploma-uitreiking daar onder zal vallen. Een zakelijke belang als criterium (beroepsmatig dus) is hier (bewust?) alleen gegeven in relatie tot formele kanalen als TV, radio, krant, etc. Dat kan ik me ook voorstellen. 

Zo redenerend kunnen de verslagen van scholen best als journalistiek bestempeld worden.

Conclusie

De AP weet het zelf niet, en geeft in ieder geval geen uitsluitsel. Er is dus ruimte.   

 

Afdrukken