Check-Privacy voor ondersteuning bij uw implementatie van: | AVG | Verwerkersovereenkomsten | Registers | Privacy-Statements | ISO 27001 | NEN 7510 | ISO 9001 | Pentesten | 

03.01 Mogen we ouders blijven informeren tot 18 jaar?

Vraag:

Wij willen ouders blijven informeren tot het 18de levensjaar jaar van een student. Mag dat?

 

Antwoord:

De wet stelt dat de leeftijdsgrens voor toestemming 16 jaar is. Dat is dus wettelijke bepaald en daarmee bindend.
Toestemming is een rechtvaardigingsgrond (ofwel de grond voor de rechtmatigheid van het gebruik van persoonsgegevens). Zonder zo’n grondslag is gebruik van gegevens illegaal.
 
Toestemming is de alles omvattende grondslag. Daar is de student zelf voor nodig.
Er zijn echter situaties denkbaar dat naast “toestemming” een andere rechtvaardigingsgrond (voor het gebruik van persoonsgegevens) zou kunnen gelden. Dat moet dan met name worden gezocht in de grondslag “gerechtvaardigd belang”: de verwerking is noodzakelijk voor de behartiging van de gerechtvaardigde belangen van de verwerkingsverantwoordelijke (het ROC) of van een derde (ouders, buren, maatschappij). Het is dus niet alleen de student die belang(en) heeft, maar zeker ook zijn ouders en de school zelf. Het gebruik van persoonsgegevens gaat dan dus buiten de toestemming van de student om.  

Juridische onderbouwing

De AVG zelf zegt niets over zo’n situatie. Wel is volgens de definities, de leerling een “Betrokkene”, want een “natuurlijke persoon". De Uitvoeringswet AVG stelt in art. 5 lid 1 dat tot aan 16 jaar de toestemming van een wettelijke vertegenwoordiger nodig is voor verwerking:

“Toestemming van wettelijk vertegenwoordiger:

Indien artikel 8 (“internet-diensten”) van de verordening niet van toepassing is (dus in alle andere situaties, red.), is in de plaats van de toestemming van de betrokkene die van zijn wettelijk vertegenwoordiger vereist indien de betrokkene de leeftijd van zestien jaren nog niet heeft bereikt.”

Betrokkene heeft dus tot aan 16 jaar zelf geen zeggenschap over verwerking van zijn persoonsgegevens, dat berust bij de wettelijk vertegenwoordiger.

De Uitvoeringswet AVG haakt in op het personen- en familierecht, artikel 245 BW. De juridische redenatie is:

  • minderjarig? Dan eis: <18 jaar  1:233 BW
  • minderjarigen staan onder gezag: 1:245 BW. Let op: gezag mag niet zijn ontnomen! Wellicht dan een voogd?
  • gezag is plicht/recht tot verzorgen en opvoeden: 1:247 BW
  • de minderjarige heeft de plicht om mee te werken aan uitoefening van gezag: 1:249 BW. 

De gezaghebber is hier de wettelijk vertegenwoordiger v.w.b. de interpretatie van de AVG. Volgens het BW is een minderjarige iemand jonger dan 18 jaar! De AVG gaat echter boven het nationale BW. De Uitvoeringswet is een nadere regeling voor de toepassing van de AVG.

Alternatief: tot 18 jaar...

Het meest voor de hand liggende belang is dat ouders (tot tenminste 18 jaar) verantwoordelijk zijn voor de verzorging van hun kinderen. Ook dat is wettelijk bepaald. Dat is niet alleen een kwestie van financiering. 

Om daar invulling aan te kunnen geven, moeten zij betrokken zijn en dus over informatie beschikken. 
Voor de school is het van belang dat zij studenten goed begeleidt, dat zij slagen voor de opleiding en goed in de maatschappij terecht kunnen komen. 
Ook daar is de bijdrage en dus nauwe betrokkenheid van iedereen in de omgeving van de student van belang.  
 
Situaties waarin dat gerechtvaardigd belang kan spelen zijn bijvoorbeeld:
  • de student spijbelt of lapt de opleiding aan de laars door geen huiswerk te maken. Een school kan alleen formele druk uitoefenen via de begeleiders, maar juist ook ouders of mogelijk zelfs leiding van sportclubs zouden daaraan kunnen bijdragen. Er is een aantoonbaar gunstige effect van ouderbetrokkenheid op het studieverloop van studenten onder de 18 jaar zijn, 
  • verkeerd gedrag of om gaan met verkeerde personen,
  • gebruik van drugs of helling,
  • puberaal gedrag of psychische knelpunten hebben ouders een belangrijke invloed met name op de thuiscontext, bij de begeleiding, zowel bij de steun in moeilijke tijden als bij applaus bij feestelijke tijden.
Maar ook positieve zaken als persoonlijke gesprekken over studierichting, sociaal leven, thuissituatie, religie, etc moeten op het programma kunnen staan.
 
Alles gericht op optimaal op- en begeleiden door de school en de ouders. Roc Midden Nederland noemt dat in het kort “studentsucces”. Dat betekent aan de andere kant ook wel, dat er geen andere andere reden dan studentsucces voor “gerechtvaardigd belang” kan zijn. Het “digitaal controleren van leerlingen” is uit den boze...
 

 

Afdrukken